Chữa bệnh xe Minsk: hệ thống điện

Thử cuộn nổ bằng cách dí sát đầu dây lửa vào lõi rô-to và đạp nổ, nếu có tia lửa điện là cuộn nổ còn tốt

Nếu một ngày, bạn đang cùng chiếc Minsk thong dong khám phá miền đất mới, bỗng chiếc xe tắt hẳn máy, ra sức tăng ga cũng không thấy bất cứ hiện tượng gì. Đó là khi bạn cần “hiểu” hơn nữa chiếc xe của mình. Thao tác đầu tiên đối với hiện tượng xe đang đi bị tắt máy là kiểm tra điện và xăng. Trong khuôn khổ bài viết này, Autocar Vietnam sẽ đề cập đến vấn đề về hệ thống điện – bệnh thường gặp nhất trên Minsk.
Nhận biết hiện tượng
Việc đầu tiên sau khi dừng xe trong trường hợp xe đột ngột tắt máy là bạn kiểm tra xăng còn trong bình không, sau đó tiến hành kiểm tra phần điện. Trong hệ thống điện của Minsk, bạn cần thử bu-gi, thao tác khá đơn giản. Tháo hẳn cả bu-gi ra ngoài, sau đó để phần vỏ bu-gi chạm vào phần khung sườn của xe, tiến hành đạp nổ, nếu có tia lửa điện bắn ra giữa 2 điện cực là bu-gi và điện còn tốt. Cần lưu ý khi cầm dây bu-gi tránh trường hợp bị điện giật
Nếu bu-gi không đánh điện hoặc đánh điện yếu, bạn cần tháo hẳn nắp chụp bu-gi và chỉ thử phần dây cao áp này với phần khung sườn (bởi dây mát đã được nối thẳng vào khung sườn), để đầu dây cách vỏ máy khoảng 0,5 – 1cm và đạp nổ. Nếu có tia lửa điện phát ra giữa đầu dây và vỏ máy là hệ thống điện còn tốt, lúc này bạn thử thay bu-gi và đạp nổ lại. Nếu không có tia lửa điện phát ra, đó là lúc bạn trở thành “thợ máy” thực sự.
Kiểm tra cuộn nổ
Không có tia lửa điện phát ra khi đã thử bằng phương pháp nêu trên có nghĩa là không có điện dẫn ra sau mô-bin. Trong ba bộ phận chính của hệ thống xe Minsk là: cuộn điện, TK, mô-bin thì cuộn điện là nơi hay xảy ra sự cố nhất.

Tiến hành mở lốc máy phía bên phải của xe, bạn sẽ nhìn thấy cả cuộn điện của máy. Ở đó có 8 cuộn dây bao gồm 6 cuộn giống nhau là điện cấp cho đèn còi và 2 cuộn còn lại là cuộn nổ. Bạn tháo cực điện đầu tiên trên cuộn nổ, lấy riêng dây cuộn nổ (dây không nối vào vỏ xe) ra và dí sát vào phần rô-to ở giữa cuộn điện. Tiến hành đạp nổ, nếu có tia lửa điện phát ra ở điểm tiếp xúc là cuộn nổ còn tốt, lúc này ta sẽ chuyển sang kiểm tra TK và mô-bin. Nếu không có tia lửa điện nào phát ra nghĩa là cuộn nổ đã bị hỏng và cần thay thế.
Mở toàn bộ cuộn điện, lấy 2 cuộn nổ ra và thay bằng 2 cuộn nổ mới. Nguyên nhân dẫn tới việc hỏng cuộn nổ là do quá trình chạy liên tục ở tốc độ cao, máy nóng gây cháy cuộn nổ cung cấp cho quá trình đánh lửa của bu-gi. Chạy tốc độ thấp mà vẫn bị cháy cuộn nổ là do vô lăng từ quay không đồng tâm dẫn tới hiện tượng va quệt vào rô-to gây cháy.
Đa phần cuộn nổ sử dụng trên các chiếc xe Minsk hiện nay đều đã được làm lại nên chất lượng không còn tốt, từ chất liệu dây đồng cho đến phần nhựa bọc ngoài. Khi chạy liên tục trong thời gian dài, máy nóng rất dễ gây cháy phần nhựa bọc từ đó cháy luôn cả cuộn nổ. Lời khuyên của chúng tôi là bạn cần mang dự phòng cuộn nổ, bởi sự cố cuộn nổ được xem là phổ biến nhất ở Minsk hiện nay. Nếu có thể, hãy “lùng” mua hoặc tìm ở các bãi xe cũ cuộn điện và cuộn nổ còn nguyên bản của Nga, Belarus…
Kiểm tra TK
Nếu cuộn nổ làm việc bình thường mà bu-gi vẫn không đánh lửa, hãy kiểm tra TK. TK ở xe Minsk được xem như IC ở các xe đời mới hiện nay. Đa phần thì bộ phận này rất ít khi hỏng, đó cũng là lý do vì sao tới nay hầu hết Minsk vẫn sử dụng TK cũ mà không cơ sở nào sản xuất TK mới. Nguồn TK của Minsk hiện nay rất dễ tìm ở các bãi xe cũ với giá khá rẻ (khoảng trên dưới 100.000 đồng). Cũng chính vì thế mà dân đi Minsk thường mang theo một chiếc để dự phòng trường hợp hỏng hóc bất thường.
Để kiểm tra TK, bạn tháo một đầu dây ở cực tương ứng với chữ K trên vỏ sau đó để tiếp xúc với phần vỏ của TK và đạp nổ. Nếu có hiện tượng điện “tách tách” ở điểm tiếp xúc là TK còn tốt, nếu không thì cần thay TK dự phòng. Tất nhiên, trường hợp này bạn phải kiểm tra toàn bộ hệ thống dây dẫn xem có bị đứt, chạm mát hoặc chập cháy chỗ nào không trước khi tiến hành thử tất cả các bộ phận khác.
Kiểm tra mô-bin
Mô-bin là bộ phận cuối cùng của hệ thống điện trước khi ra bu-gi. Thông thường mô-bin của xe Minsk nằm phía dưới bình xăng. Lời khuyên từ những tay chơi Minsk lâu năm là nếu không tìm được mô-bin nguyên bản của xe thì có thể thay bằng mô-bin của xe Honda Cub dùng rất bền.
Hiểu một cách đơn giản, mô-bin là bộ phận làm tăng điện áp để kích bu-gi tạo tia lửa điện đốt cháy nhiên liệu khi đạp nổ và vận hành xe, do đó nguồn điện tạo ra sau mô-bin thường có hiệu điện thế rất lớn (thường gọi là cao áp). Kiểm tra mô-bin bằng cách chú ý dây dẫn vào và ra xem có bị đứt hay chạm mát ở đâu đó. Nếu dây tốt, bạn dùng găng tay cao su cách điện, cầm đầu dây ra của mô-bin (dây nối vào chụp bu-gi) để cách phần khung xe khoảng 0,5 – 1cm và đạp nổ. Nếu có tia lửa điện phát ra giữa 2 điểm trên là mô-bin còn tốt.  Tia lửa điện phát ra được xem là yếu khi khoảng cách giữa đầu dây và khung sườn dưới 0,5cm mới có tia lửa nhỏ. Điện khỏe khi khoảng cách này là 1 – 1,3cm mà tia lửa điện vẫn đánh ra đều đặn và có màu xanh.
Khi cả 3 bộ phận chính là cuộn nổ, TK, mô-bin cùng bu-gi, hệ thống dây dẫn tốt xe có điện, có xăng đầy đủ mà vẫn không nổ thì hãy nghĩ đến cuộn khiển. Cuộn khiển có nhiệm vụ điều tiết thời điểm đánh điện của bu-gi, vị trí của cuộn khiển nằm ngay trên phần vỏ của mâm điện. Trong đa số trường hợp thì cuộn khiển thường “không bao giờ” bị hỏng. Sau quá trình kiểm tra, điện đánh tốt, bu-gi tốt mà xe vẫn không nổ thì bạn phải kiểm tra xăng. Bài viết tiếp theo của Autocar Vietnam sẽ nói rõ với quý bạn đọc về các bệnh liên quan đến xăng và chế hòa khí của xe Minsk.
Điều cuối cùng khi chơi Minsk là dòng xe này không phải sinh ra để đua tốc độ. Do đó trong bất cứ chuyến đi nào bạn cũng cần đi với vận tốc phù hợp, dừng nghỉ hợp lý để tránh việc máy quá nóng dẫn tới những hỏng hóc không mong muốn.

Theo autocarvietnam.vn